Het paardengebit

Bij een gezond paard hoort een gezond gebit. Een gezond gebit is niet alleen essentieel voor de vertering van het voedsel, gebitsproblemen kunnen ook problemen veroorzaken bij het rijden of mennen van het paard.
De kiezen en snijtanden van een paard 'groeien' elk jaar zo'n 2-3 mm. Tijdens het vele kauwen slijten ze elk jaar ook ongeveer evenveel af. Wanneer niet het hele kauwvlak van een kies meedoet bij het malen, dan zal een stukje van de kies niet afsluiten, waardoor een haak ontstaat.

De kiezen van het paard fungeren als een grote maalsteen waardoor het ruwvoer dat het paard eet wordt fijn gemalen. Wanneer dit onvoldoende gebeurd kunnen enzymen en bacteriën niet goed op het voedsel inwerken waardoor er te weinig voedingsstoffen worden opgenomen. De kauwfunctie van het gebit wordt slechter als er grote haken of scherpe punten op de kiezen staan. Hierdoor kunnen de onder- en bovenkaak niet meer goed over elkaar heen schuiven.

Scherpe punten aan de kiezen kunnen wangletsels veroorzaken en wolfkiesjes kunnen pijn doen op het moment dat het bit ertegen komt. Pijn in de mond kan leiden tot onder andere verzet en aanleuningsproblemen.

De gebitsbehandeling
De gebitsbehandelingen worden uitgevoerd door paardendierenarts Maud Smedts. Maud is lid van de Nederlandse Vereniging Voor Gebitsverzorging bij het Paard (www.nvvgp.nl) en volgt vrijwel alle relevante nascholingen op het gebied van gebitsbehandelingen bij het paard.

In principe krijgt ieder paard een roesje voor de behandeling. Hierdoor ervaart het paard veel minder stress, kan ieder hoekje van de mond goed bekeken worden en kan er veel nauwkeuriger gewerkt worden. Voordat we met de behandeling beginnen wordt de toestand van het gebit bekeken. Zijn er problemen? Zijn er afwijkingen die problemen kunnen gaan geven? Heeft het paard een speciale stand van het gebit? Vervolgens wordt het gebit behandeld. Het doel van de gebitsbehandeling is om het gebit van het paard zo comfortabel mogelijk te maken, zodat er geen problemen ontstaan tijdens het ettanden.jpgen of bij het rijden. Het is niet de bedoeling om rigoureus elke oneffenheid weg te nemen. Tijdens het onderzoek en de behandeling leggen we aan de eigenaar uit wat er aan de hand is en waarom we bepaalde dingen doen. Tevens krijgt de eigenaar een rapport van de gebitsbehandeling zodat gemakkelijk te zien is wat er is gedaan en waar bij een volgende behandeling op gelet moet worden.

Afwijkingen aan het gebit
Veel afwijkingen die we bij het paardengebit tegen komen zijn te verhelpen door een jaarlijkse gebitsbehandeling uit te laten voeren.

Enkele veel voorkomende aandoeningen zijn:Glazuurpunten: scherpe puntjes aan de randen van de kiezen. Ze kunnen wang- en tongletsels veroorzaken.

- Haken: deze komen voor op de voorste en achterste kiezen. Ze belemmeren het 'naar voren schuiven' van de onderkaak en kunnen als ze erg lang zijn in het tandvlees van de tegenoverliggende kaakhelft prikken.
- Wolftandjes: kleine, rudimentaire kiesjes die niet bij ieder paard voorkomen. Ze staan vóór de eerste kies en kunnen problemen geven als het bit er tegen aan komt.
- Diastema: een opening tussen twee kiezen waar voedsel tussen blijft zitten. Als dit voedsel er niet meer uit kan gaat het rotten en kan het tandvlees worden aangetast.
- Losse/gebroken kies of snijtand: kan ontstaan door een ontsteking aan de wortel, maar ook door trauma of ouderdom. In de meeste gevallen zal de losse kies verwijderd moeten worden.
- Tandsteen: dit komt met name op de ruinentanden veel voor. Dit wordt tijdens de behandeling verwijderd.
- Trapgebit: één kies is veel langer dan de naast gelegen kiezen. Meestal wordt dit veroorzaakt door het ontbreken van de tegenover liggende kies, waardoor de kies tijdens het kauwen niet afslijt.
- Golfgebit: er is een geleidelijk hoogteverschil bij meerdere kiezen. Dit is zowel in de boven- als onderkaak te zien.
- EORTH: een pijnlijke aandoening van de snijtanden en het omliggende tandvlees, die met name bij Ijslanders nog wel eens voorkomt. De snijtanden worden dik en onregelmatig aan de basis en veroorzaken ontsteking van het tandvlees. Vaak is het trekken van de snijtanden noodzakelijk. 
- Lagen- en tongletsels: worden meestal veroorzaakt door het bit. Omdat tijdens de gebitsbehandeling deze letsels goed onderzocht kunnen worden, nemen we dit standaard mee in de gebitsbehandeling.

Voor de meeste paarden is het verstandig om het gebit jaarlijks te laten behandelen. Afwijkingen worden dan op tijd vast gesteld en kunnen behandeld worden voordat er grotere problemen ontstaan. Het gebit van jonge paarden die aan het wisselen zijn of oude paarden die hun kiezen gaan verliezen heeft soms vaker aandacht nodig.